Wie kent de patiënten niet, van wie het gedrag zoveel vragen en discussie oproept in het multidisciplinaire team, dat het team vastloopt in het contact met de patiënt en in het contact met elkaar? Of patiënten die zodanig moeilijk hanteerbaar zijn dat ze binnen ziekenhuizen in een roulatiesysteem terechtkomen? Er is dan sprake van ontwrichting.

Ontwrichting is een ernstige verstoring van een behandelsysteem, waardoor de behandeling  stagneert. Ontwrichting kan ontstaan in het contact met de patiënt én in het contact tussen de leden van het multidisciplinaire behandelteam. Een lastige patiënt zorgt niet per definitie voor ontwrichting. Ook de reactie van de hulpverleners op gedrag van de patiënt speelt een rol.

Doorbreken van een ontwrichtende situaties vergt veel geduld en zelfreflectie van teams en de teamleden. Lastig gedrag kennnen hulpverleners vaak alleen toe aan de patiënt. Maar er moet ook gegeken worden naar hoe hulpverleners zich opstellen. Ziektebeelden en  probleemgedrag staan dan niet centraal, maar de interactie tussen de hulpverleners en de patiënt.

In de omgang met de patiënt kijken we naar wat de patiënt wél zelf kan,  we doen een beroep op eigen verantwoordelijkheid. Kortom positief benaderen. Grensoverschrijdend gedrag kan je zien als een inadequate manier van communiceren. Wanneer men dit onderkent kan gekeken worden naar meer effectieve en constructieve manieren van communiceren.

• Een voorbeeld van ontwrichting en uitleg over behandeling op een gesloten afdeling