Er zijn vele redenen waarom iemand zichzelf beschadigt maar centraal in deze redenen staat contact hebben met het gevoel: dit kan zowel het hebben als het niet hebben van contact betreffen. Het kan gaan om heel veel gevoel (het overspoeld worden) of juist heel weinig (vervreemding). Daarbij speelt dat mensen geen woorden hebben voor wat ze wel of juist niet voelen, en niet weten hoe hier uiting aan te geven behalve door zichzelf te beschadigen.
Negatief zelfbeeld
Een kenmerk van mensen die zelfbeschadigen is daarnaast dat zij een negatief zelfbeeld en weinig vertrouwen in zichzelf en anderen hebben, waaronder de hulpverlening. Veelal hebben deze mensen te maken gehad met misbruik situaties in verschillende vormen, vaak vanaf de vroege jeugd. Zij hebben nooit geleerd om zich te hechten of er is een ongezonde hechting; ze zijn hierdoor niet of slecht in staat tot het aangaan van een gezonde relatie met zichzelf en anderen.