Geldzorgen

Wij zien dat mensen die behandeld worden in de psychiatrie of verslavingszorg vaak kampen met geldzorgen, schulden of andere materiële problemen. Deze kunnen uw behandeling flink hinderen.

Schulden

Iedereen heeft wel eens een rekening die langer blijft liggen. Of een hoge creditcard-afrekening die je eigenlijk niet kunt betalen. Vaak kun je je uitgaven tijdelijk aanpassen of wat spaargeld overboeken om het op te lossen. Maar wat als de onbetaalde rekeningen zich opstapelen?

Typen schulden

Misschien is de oplossing die u zoekt (zoals een extra krediet afsluiten) geen oplossing, maar vergroot het juist de problemen. Officieel heeft een huishouden financiële problemen als het niet aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen. Maar ook als u de situatie voor uw gevoel niet meer zelf kunt oplossen, heeft u een financieel probleem.

Er zijn verschillende typen schulden:

  • Overlevingsschulden: er zijn te weinig inkomsten in verhouding tot de vaste lasten.
  • Overbestedingschulden: er is voldoende inkomen, maar er wordt naar verhouding te veel uitgegeven.
  • Aanpassingsschulden: een verandering in je leven (bijvoorbeeld een scheiding of gezinsuitbreiding) kan leiden tot een daling in inkomen, zodat je je vaste lasten en uitgaven niet meer kunt betalen.
  • Compensatieschulden: overbesteding, als gevolg van compensatiegedrag.

Welke soorten schulden zijn er?

Om met uw schulden aan de slag te gaan, is het belangrijk dat u eerst een duidelijk beeld heeft van uw betalingsachterstanden en schulden. Onderstaand overzicht kan daarbij helpen.

De meestvoorkomende schulden op rij:

  • Leningen bij banken of financiers
    Voorbeelden hiervan zijn een persoonlijke lening, een doorlopend krediet of een autofinanciering. Ook het krediet op een klantenkaart of creditcard is een lening. Een uitgestelde betaling (koop nu, betaal later) wordt een lening met hoge rente als u niet vóór de gestelde termijn betaalt.
  • Postorderbedrijven
    Bij postorderbedrijven kunt u in termijnen betalen. Over deze termijnen betaalt u vaak een hoge rente.
  • Rood staan
    Als u te veel rood staat, kunnen automatische incasso's misschien niet worden uitgevoerd. De bank mag onder voorwaarden tegoeden van andere rekeningen of spaarrekeningen bij dezelfde bank gebruiken om de roodstand in te lopen.
  • Boetes en fraudeschulden
    Openstaande boetes en fraudeschulden (bijvoorbeeld bij de sociale dienst) zijn ook schulden. Fraudeschulden kunnen erg oplopen omdat u in veel gevallen het brutobedrag van de uitkering moet terugbetalen.
  • Belastingschulden, gemeentelijke heffingen
    Belastingschulden zijn onder te verdelen in rijksbelastingen (de Belastingdienst) en gemeentelijke belastingen. Als de Belastingdienst tegelijk met andere schuldeisers beslag legt op uw inkomen, krijgt zij voorrang.
    Voor huishoudens met een laag inkomen is het in veel gemeenten mogelijk kwijtschelding van de gemeentelijke heffingen te krijgen. Ook kunnen de heffingen vaak in termijnen worden betaald. Informeer hierover bij uw gemeente.
  • Achterstanden betalingen
    Dit zijn achterstanden in de lopende vaste lasten, zoals huur, energie, water, telefoon of verzekeringen. Denk eraan dat een aantal van deze schuldeisers extra dwangmiddelen heeft om u te laten betalen. De verhuurder kan overgaan tot een huisuitzetting en het energie- en waterbedrijf kunnen de levering stopzetten. Als u keuzes moet maken in uw budget, geef deze betalingen dan prioriteit.
  • Hypotheek
    In een schuldregeling neemt u alleen de achterstand in de betaling van de hypotheekrente en aflossing mee. De lopende aflossingen gelden immers als vaste lasten. Overleg met uw bank of het mogelijk is om de maandlasten (tijdelijk) te verlagen (zie ook: Andere mogelijkheden).
  • Studieschulden
    Een studieschuld lost u in vijftien jaar af, daarna wordt het restant kwijtgescholden. Dat geldt niet voor achterstallige betalingen of als uw partner weigert mee te betalen. U kunt bij DUO informeren of u voor een draagkrachtmeting in aanmerking komt: uw aflossing wordt dan afgestemd op uw werkelijke inkomen.
  • Schulden bij familie en kennissen
    Vanwege de persoonlijke relatie moeten misschien juist deze schulden tijdig worden betaald. Maar het kan ook juist zo zijn dat familie bereid is u te helpen en de schuld (deels) kwijtscheldt of de betaling een poosje opschort zodat u eerst andere schuldeisers kunt betalen.
    Leent u een groot bedrag van een familielid of kennis, maak dan van tevoren duidelijke afspraken over de terugbetaling en leg deze liefst vast op papier.

Wanneer zijn schulden een probleem?

Het wordt problematisch als u:

  • langdurig niet aan uw financiële verplichtingen kunt voldoen;
  • meerdere betalingsachterstanden heeft;
  • een betalingsachterstand van meer dan twee maanden heeft voor de vaste lasten zoals huur, energie of verzekeringen;
  • geen eigen geld heeft om de schuld mee te kunnen voldoen;
  • niet weet hoe u zonder hulp aan uw betalingsverplichtingen kunt voldoen of hoe u uw leningen zou moeten afbetalen.

Herkenbaar? Het is belangrijk dat u deze problemen niet negeert of oplost op een manier die u van de wal in de sloot helpt. Hoe sneller u ermee aan de slag gaat, hoe eerder u de schulden kunt oplossen.